تغییرات بزرگ در کتاب های درسی دوره اول متوسطه
به گزارش مدیریت آموزش، مدیرکل دفتر برنامه ریزی و تألیف کتاب های درسی ابتدایی و متوسطه نظری برنامه این نهاد را در زمینه تحول برنامه درسی و بازبینی محتوای کتاب های درسی دانش آموزان شرح داد.
به گزارش مدیریت آموزش به نقل از خبر آنلاین، سید مهدی باقریان مدیرکل دفتر برنامه ریزی و تألیف کتاب های درسی ابتدائی و متوسطه نظری سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی اولویت های بازطراحی کتاب های درسی دانش آموزان را تشریح نمود.
فارس در خبری نوشت: سال گذشته، بسته تربیت و یادگیری «از ایرانمان دفاع می کنیم» برای سه دوره تحصیلی شامل دوره دوم ابتدائی، دوره اول متوسطه و دوره دوم متوسطه طراحی و اجرا شد. با اتکا به تجربه این اقدام و باتوجه به فرصت زمانی موجود، امسال نیز قسمتی از کتاب های درسی، بخصوص کتاب های آمادگی دفاعی و مطالعات اجتماعی، متناسب با تحولات اخیر بازبینی شدند و محتواهای جدیدی به آنها افزوده شد.
این گفت و گو را می خوانید:
پس از بازطراحی کتاب آمادگی دفاعی پایه نهم، کدام کتاب های درسی در اولویت بازطراحی اساسی قرار دارند؟
سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی دو فرآیند موازی را برمبنای برنامه های تحولی و اقتضائات روز دنبال می کند. مهم ترین برنامه تحولی سازمان، طرحواره تحول در برنامه درسی است که از دوره اول ابتدائی شروع شده است.
در سال گذشته، پایه اول ابتدائی وارد این فرآیند شد و همه کتاب های درسی آن تغییر نمود. در این طرح، برنامه درسی، نسبت آن با بسته های تربیت و یادگیری و کارهای مدرسه ای و همین طور ساختار اجرای برنامه در سطح مدرسه، سازمان دهی مجددی پیدا کرد. به همین دلیل، از این رویکرد با عنوان زیست بوم جدید برنامه درسی دوره اول ابتدائی یاد می نماییم.
در ادامه این مسیر، امسال همه کتاب های درسی پایه دوم ابتدائی تغییر کرده اند؛ برخی عناوین ماموریت های جدیدی پیدا کرده اند و عناوین جدیدی نیز به مجموعه اضافه شده اند. همین طور شایستگی های پایه، بعنوان شایستگی هایی که دانش آموزان نظام آموزش عمومی باید به آنها دست یابند، در بسته های تربیت و یادگیری تلفیق شده اند.
این تحول در سالیان آینده چطور ادامه پیدا می کند و چه زمانی به سایر دوره های تحصیلی می رسد؟
برنامه ما این است که در سال آینده، پایه سوم ابتدائی نیز به صورت کامل بازطراحی شود. در همین مسیر، مجموعه زیست بوم جدید برنامه درسی، شامل طراحی برنامه درسی برای همه عناوین، تولید بسته های تربیت و یادگیری و چگونگی اجرای برنامه در سطح مدرسه، تکمیل خواهد شد.
امیدواریم در سال آینده، اجرای سراسری این برنامه از پایه اول ابتدائی شروع شود یا دست کم بالاتر از ۵۰ درصد مدارس کشور را پوشش دهد.
در ادامه طرحواره تحول، دوره اول متوسطه نیز بعنوان یکی از محورهای اصلی تغییر درنظر گرفته شده است. امیدواریم در صورت فراهم شدن شرایط، اجرای آزمایشی آنرا از سال آینده شروع نماییم و در غیر این صورت، این اقدام از سال بعد از آن دنبال خواهد شد.
در این نوبت نیز همه برنامه های درسی و کتاب ها از نظر رویکرد، نسبت میان بسته های انتخابی و تجویزی و محتوای آموزشی، مورد بازطراحی قرار خواهند گرفت.
آیا تغییرات کتاب های درسی فقط در قالب طرحواره تحول به انجام می رسد یا تحولات اخیر کشور نیز در این فرآیند اثرگذار بوده است؟
در کنار طرحواره تحول، بعد از جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، سازمان تولید محتواهای متناسب با اقتضائات جدید را نیز در دستور کار قرار داد.
سال گذشته، بسته تربیت و یادگیری «از ایرانمان دفاع می کنیم» برای سه دوره تحصیلی شامل دوره دوم ابتدائی، دوره اول متوسطه و دوره دوم متوسطه طراحی و اجرا شد. با اتکا به تجربه این اقدام و باتوجه به فرصت زمانی موجود، امسال نیز قسمتی از کتاب های درسی، بخصوص کتاب های آمادگی دفاعی و مطالعات اجتماعی، متناسب با تحولات اخیر بازبینی شدند و محتواهای جدیدی به آنها افزوده شد.
کتاب آمادگی دفاعی پایه نهم به صورت کامل بازطراحی شده است و این روند، در ادامه، برای پایه دهم نیز دنبال خواهد شد. هم زمان، برنامه درسی این حوزه نیز مورد بازنگری و بازبینی قرار گرفته است.
در حوزه مطالعات اجتماعی، معارف و دروس تربیتی نیز محتواهایی متناسب با تحولات اخیر، همچون جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، تهیه و تدوین شده و تغییرات مرتبط در کتاب های درسی اعمال شده است.
هدف ما این است که با طراحی موقعیت های یادگیری مناسب، ابعاد مختلف این رویدادها، عظمت مقاومت ملی و حماسه ای را که رزمندگان خط مقدم و مردم ایران در جریان این تحولات رقم زدند، در کتاب های درسی بازتاب دهیم و روایتی ایرانی، صحیح و متناسب با اقتضائات ملی، میهنی و هویتی کشور ارایه نماییم.
آیا کتاب های فارسی، دینی و مطالعات اجتماعی نیز در اولویت بازطراحی قرار دارند؟
هرگاه اجرای طرحواره تحول در برنامه درسی به مرحله بازطراحی برسد، همه عناوین درسی مشمول این فرآیند خواهند شد؛ بخصوص حوزه هایی مانند فارسی، قرآن، معارف و مطالعات اجتماعی که نقش برجسته ی در تحقق اهداف تربیتی دارند.
در دوره اول ابتدائی، همه کتاب های درسی، همچون فارسی و کتاب هدیه های آسمان که با نام و بسته آموزشی جدید ارایه می شود، در این راه بازطراحی شده اند. درس قرآن نیز به علت ارتباط نزدیک با این حوزه، هم از نظر برنامه درسی و هم از نظر محتوای آموزشی مورد بازطراحی قرار می گیرد.
در دوره اول متوسطه نیز با اجرای طرحواره تحول، این تغییرات همه عناوین درسی را دربرخواهد گرفت. البته در مواردی که اقتضائات روز، مانند تحولات ناشی از جنگ رمضان، لزوم تغییرات محتوایی را ایجاب کرده اند، اقداماتی مستقل از تکمیل مراحل طرحواره نیز انجام شده است.
برای نمونه، همکاران گروه حکمت و معارف در کتاب هدیه های آسمان، متناسب با این اقتضائات، واحدهای یادگیری جدیدی برای پایه های پنجم و ششم ابتدائی طراحی و اضافه کرده اند که با استقبال مخاطبان نیز روبرو شده است.
در بازطراحی کتاب های درسی، چه بخشهایی حذف و چه مطالبی به محتواها اضافه خواهد شد؟
بنده با تعبیر حذف یا اضافه شدن، بعنوان توصیف اصلی تحول در برنامه درسی، موافق نیستم. اگر در رابطه با برنامه درسی و اهداف آن صحبت می نماییم، موضوع این است که اهداف موردنظر و شایستگی های تعیین شده چطور به بهترین شکل محقق شوند.
هنگامی که برنامه درسی بازطراحی می شود، امکان دارد تلفیق شایستگی ها در یک درس تغییر کند و در درس دیگری، محورهای متفاوتی از شایستگی ها مورد توجه قرار گیرد. بنابراین، تغییر برنامه درسی و رویکرد آن، آثار خویش را در کارهای یادگیری، موقعیت های یادگیری تعریف شده و محتوای کتاب های درسی نشان میدهد.
بر این اساس، تغییرات پیش رو می تواند گسترده باشد؛ چونکه موضوع فقط تغییر چند مطلب نیست، بلکه بازبینی در چگونگی یادگیری دانش آموزان و فرصت هایی است که برای رسیدن به شایستگی های موردنظر در اختیار آنان قرار می گیرد.
آیا کتاب هایی وجود دارند که درحال حاضر برنامه ای برای بازطراحی آنها نداشته باشید؟
باقریان: اگر کتابی در راه اجرای طرحواره تحول قرار داشته باشد، از این فرآیند مستثنا نخواهد بود و در نهایت همه دروس مشمول تغییر خواهند شد. در عین حال، اگر در مقطعی احساس نماییم تغییرات جزئی نمی تواند مسئله ای از نظام آموزشی یا اجرای بسته های آموزشی را حل کند، اصراری بر ایجاد تغییرات زودهنگام و مکرر نداریم. ژ
هدف، انجام تغییرات صرفا برای تغییر نیست؛ بلکه بازطراحی باید در جهت برنامه های تحولی سازمان و با هدف پیشرفت کیفیت برنامه درسی، بهبود موقعیت های یادگیری و تحقق بهتر اهداف تربیتی صورت گیرد.
منبع: مدیریت آموزش
این مطلب مدیریت آموزش برایتان مفید بود؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب