سرنوشت مبهم استفاده از هوش مصنوعی در امتحانات دکتری دانشگاه آزاد
مدیریت آموزش: «استفاده از هوش مصنوعی در امتحانات مقطع دکتری» طی ابلاغیه ای از اواخر دوران مدیریت شهید طهرانچی مجاز شد؛ اما با شهادت ایشان ادامه اجرای این دستورالعمل در هاله ای از ابهام قرار دارد و مقرر شده که درباب ادامه آن تصمیم گیری شود.
به گزارش مدیریت آموزش به نقل از ایسنا، به دنبال نوآوری ترم گذشته در دانشگاه آزاد اسلامی که برمبنای ابلاغیه شهید دکتر محمد مهدی طهرانچی، رییس فقید دانشگاه آزاد اسلامی، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در امتحانات مقطع دکتری را مجاز اعلام نموده بود، حالا ابهامات گسترده ای در رابطه با ادامه یا توقف این سیاست، دانشجویان و روسای واحدهای این دانشگاه را در بلاتکلیفی قرار داده است. بررسی اظهارات اخیر مقامات ارشد دانشگاه، حکایت از دوگانگی دیدگاه و فقدان یک دستورالعمل واحد و شفاف دارد.
تجربه ترم گذشته: آزمون و خطا با چالش های بنیادین
برمبنای آن ابلاغیه، امتحانات دکتری در ترم گذشته با نگاهی جدید و بگفته مسئولان، با «سوالات خیلی سخت و تحلیلی» طراحی شد که متناسب با امکان استفاده از هوش مصنوعی بودند. این مدل در نظریه قرار بود بر ارزیابی مهارت تحلیل، ترکیب و نقد دانشجویان بجای حفظ کردن صرف متمرکز شود. با این وجود، به نظر می آید اجرای این طرح با موانع عملی جدی روبرو شده است.
سودابه سلیمانی، معاون علوم مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی، در گفت و گویی با یکی از رسانه های دانشگاه آزاد در ۲۵ آذر، به صراحت از «توقف» فعلی این شیوه آگاهی داد و اظهار داشت: ترم گذشته که این تکنیک را شروع کردیم، متوجه شدیم خیلی از دانشجویان و حتی تعدادی از اساتید هنوز آمادگی موردنیاز برای کار با این ابزار را ندارند.
سلیمانی ضمن اشاره به یک تجربه شخصی، از ارایه پاسخ های «بسیار اشتباه» توسط هوش مصنوعی که حتی سبب تعجب دانشجویان شده بود، یاد کرد. به باور وی، حلقه مفقوده، آموزش همزمان اساتید و دانشجویان است. اساتید باید توانایی طراحی پرسشهایی را کسب کنند که صرفا با جست وجوی ساده در هوش مصنوعی پاسخ داده نشود و دانشجویان نیز باید بیاموزند چطور از این ابزار بصورت انتقادی و تحلیلی بهره ببرند.
ابلاغیه باقی است یا متوقف شده؟
در صورتیکه سخنان سلیمانی نشاندهنده یک«توقف» موقت با علل آموزشی بود، اظهارات بیژن رنجبر رییس دانشگاه ازاد اسلامی دانشگاه در اول دیماه (یک هفته بعد) نشاندهنده ادامه این روند در دانشگاه آزاد اسلامی بود. رنجبر با لحنی متفاوت تصریح کرد: موضوعی که شهید طهرانچی ابلاغ کرده اند، تغییر نخواهد کرد و اگر برخی واحدهای در دانشگاه آزاد این مورد را اجرا نکرده اند، اشتباه بوده است. این ابلاغیه شهید طهرانچی به قوت خود باقی است.
وی در تایید کلی استفاده از هوش مصنوعی اظهار داشت: ما با این مورد هیچ مشکلی نداریم. این ابزارها دستیار دانشجو و استاد هستند. شرط موفقیت این طرح را نیز تنها در «طراحی درست سوالات» توسط استاد دانست و معتقد بود اگر سوالات به شکلی باشد که نیازمند تفکر اصیل و استدلال علمی باشد، هوش مصنوعی نمی تواند جای دانشجو عمل کند.
بعد از این سخنان، روز گذشته سلیمانی معاون علوم مهندسی و کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی در اظهارنظر جدیدی ضمن گفت و گو با یکی دیگر از رسانه های این دانشگاه عنوان کرد: برنامه ریزی برای آزمون دکتری تخصصی نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ یکی از مطالبی بوده که در جلسات کمیته اجرائی آموزش دانشگاه بطور جدی دنبال شده و به جمع بندی های مناسبی دراین خصوص رسیده ایم. مشکلات و چالش های موجود شناسایی و این مورد بررسی شده که باتوجه به محدودیت هایی که فعلا وجود دارد، چه اقداماتی انجام دهیم تا آزمون هایی که از دانشجویان گرفتن می شود؛ اولاً بصورت سالم اجرا شود و ثانیاً از ابزارهای هوش مصنوعی موجود غافل نمانیم. این موارد پیگیری شده و مقرر است در هفته آینده به واحدهای دانشگاهی ابلاغ شود که آزمون ها به چه صورتی برگزار شوند.
شکاف بین سیاست سازمان مرکزی و اجرای واحدها
این اظهارنظرهای به ظاهر متضاد، سبب سردرگمی و نگرانی دانشجویان دکتری دانشگاه آزاد احتمالا نشان دهنده یک شکاف بین سیاست کلی ابلاغ گردیده از مرکز (که رنجبر بر باقی بودن آن تأکید دارد) و چالش های عملیاتی در سطح واحدها و دانشکده ها (که سلیمانی به آنها اشاره کرده) است.
به بیانی دیگر، به نظر می آید دستور کلی بر مجازبودن استفاده است، اما از آنجائیکه الزامات و زمینه های لازم (مانند آموزش اساتید و بازبینی در شیوه های ارزشیابی) فراهم نشده، خیلی از واحدها عملا قادر به اجرای صحیح آن نیستند و به حالت تعلیق یا توقف موقت روی آورده اند.
دانشجویان در بلاتکلیفی
نتیجه این عدم شفافیت و هماهنگی، سردرگمی گسترده دانشجویان دکتری در آستانه امتحانات ترم جدید است. آنها هنوز نمی دانند در جلسه امتحان آیا مجاز به استفاده از ابزارهایی مانند هوش مصنوعی هستند یا خیر. روسای واحدهای دانشگاهی نیز، همان گونه که در گزارش ها اشاره شده، منتظر «ابلاغیه جدیدی» هستند تا تکلیف را روشن کند؛ ابلاغیه ای که از یک سو بر اساس گفته رنجبر نیاز به آن نیست (چون ابلاغیه قبلی پابرجاست) و از طرفی طبق توضیحات سلیمانی بدون فراهم آوری بسترها، غیرعملی است.
این وضعیت، دانشگاه آزاد را در یک دوراهی فناورانه و آموزشی قرار داده است: از یک سو تمایل به استفاده از ابزارهای نوین و پذیرش حقیقت حضور آنها در حوزه علم، و از طرفی مواجهه با کاستی های جدی در زیرساخت های آموزشی و ارزشیابی. تا وقتی که این تناقض میان سیاست کلان و توان اجرائی، و همینطور بین گفتار مقامات مختلف، با یک دستورالعمل شفاف، دقیق و همراه با برنامه آموزشی مدون برای اساتید و دانشجویان برطرف نشود، بلاتکلیفی به حالتی مزمن در امتحانات دکتری این دانشگاه تبدیل خواهد شد و ممکنست به بی اعتمادی نسبت به فرآیندهای ارزشیابی بینجامد. روشن شدن این تکلیف، نه با اظهارنظرهای پراکنده، که با یک اطلاع رسانی رسمی، یکپارچه و فراگیر به تمامی واحدها و دانشجویان ممکن خواهد بود. تلاشهای گزارشگر ایسنا برای ارتباط با دانشگاه آزاد اسلامی به منظور کسب اطلاع در این خصوص تا حالا بدون نتیجه مانده است و این خبرگزاری آمادگی دارد برای شفاف شدن مبحث منعکس کننده پاسخ مسئولان دانشگاه پیرامون این مورد باشد.
حرف آخر اینکه این مدل در نظریه قرار بود بر ارزیابی مهارت تحلیل، ترکیب و نقد دانشجویان به جای حفظ کردن صرف متمرکز شود. با وجود این، بنظر می رسد اجرای این طرح با موانع عملی جدی روبرو شده است. تلاشهای خبرنگار ایسنا برای ارتباط با دانشگاه آزاد اسلامی بمنظور کسب اطلاع در این خصوص تا حالا بدون نتیجه مانده است و این خبرگزاری آمادگی دارد برای شفاف شدن مبحث منعکس کننده پاسخ مسؤلان دانشگاه پیرامون این مورد باشد.
منبع: مدیریت آموزش
این مطلب مدیریت آموزش برایتان مفید بود؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب